Erasmus+ project

Binnen het Erasmus+ programma zijn duurzame voedselproductie en de "Van boer tot bord"-strategie (Farm to Fork) belangrijke thema's geworden. Deze initiatieven sluiten direct aan bij de Europese Green Deal, met als doel om voedselsystemen eerlijker, gezonder en milieuvriendelijker te maken

Sustainable food (production); from farm to fork

 

Wat houdt het project in?

Jongeren van tegenwoordig groeien op in een wereld waarin zij voor grote uitdagingen komen te staan. Een daarvan is het opbouwen van een maatschappij waarin duurzaamheid in al zijn aspecten een zeer belangrijke rol speelt. Naast de vele technologische ontwikkelingen, die hieraan bijdragen, zal een verandering in gedrag essentieel zijn. Naast het veranderen van het eigen gedrag vormt het stimuleren van de gedragsaanpassing bij anderen een belangrijke pijler. Het is echter duidelijk dat de meningen over wat gedaan moet worden sterk uiteenlopen. Daarom is begrip en waardering voor de overwegingen, meningen en beweegredenen van mensen met andere, tegenovergestelde standpunten, belangrijk om te komen tot een gezamenlijke weg voorwaarts. Een open vizier en uitgaan van overeenkomsten is belangrijker dan het wijzen op de verschillen. 
Dit project probeert de leerlingen “drivers of change” te maken die zowel hun eigen gedrag als dat van hun omgeving (m.n. hun leeftijdsgenoten) proberen in positieve zin te veranderen. Het programma bestaat in principe uit vier leerlingbijeenkomsten van een week gedurende twee jaar, elk gehouden op één van de partnerscholen: 

19 - 25 september 2026

Internationale Conferentie over de Duurzaamheid van voedselproductie en – consumptie: From farm to fork

Wat nu als je met alledaagse keuzes de wereld kunt redden? Die vraag is tegelijkertijd even simpel als zwaar. Tijdens de Erasmus-week van dit schooljaar stond het onderwerp ‘voedsel’ op het menu bij gymnasium Beekvliet.

In een uitwisselingsweek is eten een enorm belangrijk onderdeel: je verblijft een week bij een gastgezin in een ander land. Op welke tijden wordt er gegeten? Wat wordt er gegeten? Hoe wordt dat gegeten? Het is leuk en moeilijk tegelijkertijd: nieuwe lekkere dingen ontdekken, maar ook andere smaken die je misschien minder lekker vindt. Tijdens deze week werd deze ervaring omgezet in een kans om verduurzaming te versnellen. Wat als je met jouw alledaagse (eet)keuzes enorme invloed kunt hebben op energieverbruik, landgebruik, watergebruik, CO2-uitstoot en afval? 42 leerlingen (12 Duitsers, 12 Italianen en 18 Nederlanders) gingen de uitdaging aan om zo duurzaam en lekker mogelijk te koken. 

Lokale producten
De week werd afgetrapt met eigen onderzoek. De leerlingen hadden thuis al een duurzaam ontbijt/lunch/diner gemaakt. Het bleek dat Duitsers en Italianen veel meer koken met seizoens- en lokale producten. Leerlingen wisselden ervaringen uit en bedachten in groepen nieuwe ideeën om voor de hele groep een heerlijk duurzaam gerecht te maken.

Simpele keuzes
Leerlingen kregen daarbij hulp van Fork Ranger Frank Holleman, die met zijn gelijknamige initiatief duurzaamheid probeert te koppelen aan alledaagse eetkeuzes. Waarmee boek je snel (duurzaamheids)winst en waarom? In verschillende levels nam Frank de leerlingen mee in zijn eigen zoektocht. De makkelijkste verbeterpunten: eet geen rundvlees en gooi zo min mogelijk weg. Alleen al met die twee simpele keuzes bespaar je enorm in landgebruik en CO2-uitstoot. Zijn boodschap: je hoeft niet jouw hele eetpatroon om te gooien om duurzame keuzes te maken.

De tuin in
Eten bereiden is natuurlijk vooral doen: de leerlingen brachten een hele ochtend door in de tuinderij van De Pallande in Oirschot. Onder leiding van Rebelicious-kok Loes gingen de leerlingen aan de slag. De opdracht: pluk groenten en maak soep. Geen recept vooraf, enkel eigen inspiratie. Leerlingen mochten zelf groente oogsten en proeven. Het resultaat: zeven totaal verschillende, maar heerlijke soepen en kruidenboter. Allemaal lokaal en biologisch geteeld.

Voedselmodificatie
Aangezien het meeste voedsel tegenwoordig niet van tuinderijen komt, maar vooral een technische aangelegenheid is, brachten we ook een bezoek aan Wageningen Universiteit. Hoe kun je bekende snacks duurzamer maken? Oftewel: voedselmodificatie. Als je palmvet wil inruilen voor een duurzamer ingrediënt, wat gebeurt er dan met de smaak of de eetervaring? Kun je in alle producten koemelk vervangen door plantaardige melk? Dit bleek nog niet zo simpel. In het lab gingen leerlingen vervolgens aan de slag om zelf vleesvervangers te maken.

Tot slot kregen de leerlingen ook letterlijk en figuurlijk een kijkje in het voedselbos. Culinair journalist Mac van Dinther gaf tekst en uitleg over het voedselbos en leerlingen bezochten het voedselbos in Schijndel.

Duurzaam buffet
De laatste dag was de grand finale: een heerlijk buffet met zelfgemaakte duurzame gerechten. Er stond onder meer bruschetta met peer en hazelnoot, aardappelpannenkoekjes, een oud-Hollandse hutspot met plantaardige worst, apple crumble, te veel om op te noemen en allemaal even heerlijk. Elk gerecht werd voorzien van alle keuzes die gemaakt zijn op duurzaamheidsgebied: landgebruik, energieverbruik, CO2-uitstoot, afval. Samen met ouders, leerlingen en docenten werd een fantastische week afgesloten, en een flinke stap gezet naar een duurzame eetcultuur.